ابزار یکپارچه — فنی + مالی

ماشین‌حساب امکان‌سنجی و مطالعات مالی نیروگاه خورشیدی

ابزار عمومی برای شرکت‌ها و ارگان‌های متقاضی احداث نیروگاه فتوولتائیک بالای ۱ مگاوات در ایران. بخش فنی و بخش مالی در یک صفحه ادغام شده‌اند و تولید انرژی سالانه به‌صورت خودکار از بخش فنی به بخش مالی منتقل می‌شود.

⚡ حداقل ظرفیت مجاز مدل: ۱ مگاوات 🔄 اتصال خودکار خروجی فنی به ورودی مالی 🧮 محاسبات کاملاً آنی و سمت مرورگر 💾 ذخیره محلی پروژه‌ها + همگام‌سازی فایل CSV

۱ اطلاعات پایه پروژه

مشخصات کلی نیروگاه و محل احداث

به‌صورت خودکار از استان انتخابی پر می‌شود؛ در صورت داشتن داده دقیق‌تر (اطلس ساتبا / PVGIS / NASA POWER) ویرایش کنید.
نسبت تابش روی سطح شیب‌دار (POA) به تابش افقی؛ برای سیستم ثابت با زاویه بهینه معمولاً ۱٫۱۰ تا ۱٫۱۸

۲ مشخصات تجهیزات

مشخصات پنل، اینورتر و ساختار نصب

انتخاب ترکر به‌صورت خودکار ضریب افزایش تابش و مساحت زمین را تعدیل می‌کند
پنل دو وجهی از انعکاس زمین در پشت پنل هم انرژی تولید می‌کند (بهره دو وجهی)
برای پنل‌های دو وجهی روی زمین با آلبیدوی معمولی، مقدار ۶ تا ۱۰ درصد رایج است

۳ تلفات سیستم و عملکرد

این پارامترها نسبت عملکرد سیستم (Performance Ratio) را می‌سازند

کابل‌کشی، آلودگی/گردوغبار، عدم تطبیق (Mismatch)، سایه‌اندازی
ترانسفورماتور و خطوط انتقال داخلی تا نقطه تحویل
مقدار تقریبی میانگین کشوری؛ در صورت وجود گزارش رسمی وزارت نیرو جایگزین کنید

۴ نیاز به زمین

برآورد مساحت مورد نیاز بر اساس تراکم چیدمان

فوت‌پرینت آرایه (بدون جاده/پست/حریم) در چیدمان متراکم معمولاً ۰٫۹ تا ۱٫۱ هکتار/MW است (بر مبنای GCR واقعی ~۴۸٪ در نمونه‌های اجراشده)؛ عدد پیش‌فرض ۱٫۳ حاشیه‌ای برای جاده، پست و حریم اضافه می‌کند. ترکر: ۲ تا ۲٫۵ هکتار/MW

📊 خروجی‌های فنی

نسبت عملکرد سیستم (PR)
–
ضریب ظرفیت (Capacity Factor)
–
تولید انرژی سال اول
–
بازده ویژه (Specific Yield)
–
تعداد پنل مورد نیاز
–
تعداد اینورتر مورد نیاز
–
مساحت زمین مورد نیاز
–
کاهش انتشار CO₂ (سال اول)
–
مجموع انرژی تولیدی طول عمر پروژه
–
روند تولید انرژی سالانه (با احتساب افت راندمان)
تولید انرژی سالانه (MWh)

جدول تولید انرژی ۲۵ ساله

سالتولید سالانه (MWh)تولید تجمعی (MWh)راندمان نسبت به سال اول
🔄 هم‌گام‌سازی خودکار: ظرفیت نیروگاه و تولید انرژی سال اول از همین صفحه به‌صورت خودکار به تب «بخش مالی و تأمین مالی» منتقل می‌شود. برای مشاهده و ادامه محاسبات مالی، از منوی بالای صفحه به آن تب بروید.
🔄 هم‌گام با بخش فنی: ظرفیت و تولید انرژی سال اول به‌صورت خودکار از تب «بخش فنی» خوانده می‌شود. برای وارد کردن دستی این دو مقدار (مثلاً برای سناریوسازی)، تیک «ویرایش دستی» را در کارت زیر بزنید.

۰ واحد پول و سناریو

تمام مبالغ CAPEX / OPEX / تعرفه بر اساس این واحد وارد و نمایش داده می‌شوند — با تغییر واحد پول، مقادیر واردشده به‌صورت خودکار با نرخ ارز زیر تبدیل می‌شوند

میانگین نرخ دلار آزاد، تیر ۱۴۰۵ — نوسان بسیار بالاست؛ حتماً با نرخ روز به‌روزرسانی کنید
با انتخاب سناریو، تابش، تعرفه، هزینه تجهیزات/EPC و نرخ سود تسهیلات هم‌زمان تعدیل می‌شوند — جزئیات در تب «داشبورد و حساسیت»

۱ خلاصه فنی پروژه

به‌صورت خودکار از تب «بخش فنی» همگام‌سازی می‌شود

۲ هزینه سرمایه‌گذاری (CAPEX)

اعداد پیش‌فرض بر مبنای برآوردهای منتشرشده نیروگاه‌های مگاواتی ایران در ۱۴۰۴/۱۴۰۵ (حدود ۸۵ تا ۹۰ میلیارد تومان به ازای هر مگاوات بدون زمین)؛ با استعلام واقعی پیمانکار EPC جایگزین کنید

این مبلغ مستهلک نمی‌شود و مشمول پیش‌بینی‌نشده نیست؛ در شهرک‌های صنعتی مناطق پرتابش معمولاً با تخفیف یا اجاره بلندمدت واگذار می‌شود
با توجه به نوسان نرخ ارز و تورم داخلی، ۱۰ تا ۱۵ درصد پیشنهاد می‌شود

۳ هزینه‌های بهره‌برداری (OPEX)

پیش‌فرض هم‌تراز با نرخ تورم انتظاری کشور؛ چون تعرفه هم سالانه با تورم تعدیل می‌شود (پایین را ببینید)

۴ درآمد و تعرفه فروش برق

⚠ برای نیروگاه‌های بالای ۱ مگاوات، نرخ از طریق مناقصه ساتبا یا «تابلوی سبز» بورس انرژی تعیین می‌شود، نه جدول ثابت خرید تضمینی — عدد پیش‌فرض زیر صرفاً یک تخمین میان‌بازه است

میانه نرخ خرید تضمینی ۱ تا ۱۰ مگاوات (۱۴۰۴: حدود ۲٬۸۰۰ تا ۳٬۲۰۰ تومان) با احتساب افزایش تقریبی ۱۴۰۵؛ نرخ تابلوی سبز معمولاً بالاتر (۱۴۰۴: میانگین ~۵٬۸۰۰ تومان) است — با نرخ رسمی روز جایگزین کنید
طبق ماده ۶۱ قانون اصلاح الگوی مصرف، نرخ خرید تضمینی سالانه بر اساس نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی تعدیل می‌شود

۵ ساختار تأمین مالی

نرخ پیش‌فرض بر مبنای تفاهم‌نامه ساتبا–بانک ملت برای نیروگاه‌های خورشیدی تا ۱۰ مگاوات (سقف تسهیلات ۲۰۰ میلیارد تومان)

در صورت عدم واجد شرایط بودن برای تسهیلات یارانه‌ای ساتبا، نرخ بازار/سایر بانک‌ها معمولاً ۲۵ تا ۳۰ درصد است

۶ مالیات، استهلاک و نرخ تنزیل

این تحلیل اسمی (Nominal) است — چون درآمد و OPEX با نرخ تورم تعدیل می‌شوند، نرخ تنزیل و نرخ سود تسهیلات هم باید نرخ اسمی (نه واقعی) باشند

واحدهای تولیدی جدید: ۵ سال معافیت با نرخ صفر؛ در مناطق کمتر توسعه‌یافته تا ۱۰ سال

📊 شاخص‌های مالی پروژه

CAPEX کل پروژه
–
CAPEX به ازای هر مگاوات
–
IRR پروژه (بدون احتساب وام)
–
IRR سهامداران (Equity)
–
NPV پروژه (با نرخ تنزیل)
–
قیمت تمام‌شده انرژی (LCOE، اسمی)
–
میانگین تعرفه سطح‌بندی‌شده (قابل مقایسه با LCOE)
–
دوره بازگشت سرمایه ساده
–
دوره بازگشت تنزیل‌شده
–
میانگین DSCR دوره وام
–
حداقل DSCR دوره وام
–
جریان نقدی سهامداران (سالانه)
جریان نقدی مثبت جریان نقدی منفی

صورت جریان نقدی و بازپرداخت وام

سالدرآمدOPEXEBITDA بازپرداخت وامDSCRجریان نقدی سهامدارانتجمعی سهامداران

🗃️ دیتابیس پروژه‌ها

هر پروژه به‌صورت یک سطر در دیتابیس محلی مرورگر ذخیره می‌شود. فایل همراه solar_projects_database.csv را یک‌بار متصل کنید تا ذخیره و حذف پروژه‌ها هم‌زمان در فایل CSV نیز اعمال شود.

در حال بارگذاری دیتابیس محلی…

راهبرد همگام‌سازی: پروژه‌های موجود در CSV به دیتابیس محلی افزوده می‌شوند و در تعارض نام، نسخه محلی روی فایل نوشته می‌شود. فایل CSV با UTF-8 BOM ساخته شده تا در Excel نیز فارسی درست نمایش داده شود.

🗂️ انتخاب پروژه ذخیره‌شده

با انتخاب هر سطر، همه پارامترهای فنی و مالی آن پروژه بارگذاری و داشبورد، نمودارها و تحلیل حساسیت برای همان پروژه بازسازی می‌شوند.

در حال بارگذاری فهرست پروژه‌ها…
🎛️ سناریوی فعال: پایه (Base Case) — برای تغییر سناریو به تب «بخش مالی» بروید (کارت ۰) یا از اینجا انتخاب کنید:

📋 داشبورد مدیریتی

ظرفیت نیروگاه
–
سرمایه‌گذاری کل (CAPEX)
–
هزینه هر مگاوات
–
هزینه هر وات
–
تولید انرژی سال اول
–
درآمد سال اول
–
IRR پروژه
–
IRR سهامداران
–
NPV پروژه
–
دوره بازگشت سرمایه
–
LCOE
–
حداقل DSCR
–

ترکیب هزینه سرمایه‌گذاری (CAPEX)

تولید انرژی و کاهش راندمان (۲۵ سال)

تولید سالانه (MWh)

📈 تحلیل حساسیت (Tornado Analysis)

اثر تغییر مستقل هر متغیر بر IRR سهامداران، با ثابت نگه‌داشتن سایر پارامترها — بر مبنای مقادیر فعلی پروژه شما

متغیرحالت بدبینانهIRR سهامدارانNPV پروژهحالت خوشبینانهIRR سهامدارانNPV پروژه

توجه: چون این مدل ردیف هزینه جداگانه‌ای برای «پنل» یا «فولاد» ندارد، حساسیت قیمت پنل روی همان ردیف «تجهیزات» و حساسیت قیمت فولاد روی همان ردیف «EPC/نصب» اعمال شده — هر یک با درصد تغییر متفاوت تا اثر دو پدیده متفاوت (نوسان ارز در برابر تغییر مستقیم قیمت) قابل تفکیک باشد.

🔧 برآورد سریع رشته‌بندی (String & MPPT Sizing)

تخمین اولیه تعداد پنل در هر رشته و تعداد رشته بر ازای هر MPPT اینورتر — جایگزین طراحی تفصیلی نرم‌افزارهایی مانند PVsyst/PVcase نیست

حداکثر پنل در هر رشته (محدودیت ولتاژ)
–
حداقل پنل در هر رشته (محدودیت MPPT)
–
تعداد کل رشته‌های مورد نیاز
–
رشته به ازای هر اینورتر (تقریبی)
–
درباره قابلیت‌های سطح حرفه‌ای (Helioscope / PVcase / Aurora / SAM): این ابزار یک ماشین‌حساب امکان‌سنجی سریع مبتنی بر HTML است، نه یک نرم‌افزار طراحی مهندسی کامل. مواردی مثل دیتابیس واقعی پنل/اینورتر با مشخصات دقیق سازنده، کنترل Overloading واقعی بر مبنای منحنی راندمان اینورتر، طراحی چیدمان سایه‌اندازی (shading)، برآورد وزن دقیق فولاد سازه و بتن فونداسیون بر مبنای محاسبات بار باد/برف، مسیریابی و افت ولتاژ کابل DC/AC، و انتخاب ترانس/پست بر مبنای مطالعات پخش بار، هرکدام نیازمند مدل‌سازی مهندسی تخصصی (و اغلب نرم‌افزار CAD/شبیه‌سازی مجزا) هستند که در حد یک فایل HTML قابل پیاده‌سازی درست و قابل اتکا نیست. آنچه در بالا اضافه شد (برآورد رشته/MPPT) یک تقریب اولیه و ساده است. برای گزارش امکان‌سنجی نهایی و بانک‌پذیر، این خروجی‌ها باید توسط نرم‌افزارهای تخصصی (PVsyst برای طراحی انرژی، SAM برای مدل مالی-فنی، یا مهندس سازه برای فونداسیون) صحه‌گذاری شوند.